Nieuws

Open Joodse Huizen

Op 4 mei bezoek ik tijdens het programma Open Joodse Huizen in Amsterdam plekken waar in de jaren 1938-1940 joodse vluchtelingen uit Duitsland werden opgevangen, in het Lloyd Hotel en in een kamp aan de Zeeburgerdijk.

Kampen
Die joden, op de vlucht voor vervolging door de nazi’s, waren hier niet bepaald welkom. Nederland was bang overspoeld te raken door vluchtelingen en was een steeds strenger toelatingsbeleid gaan hanteren sinds Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht was gekomen. In mei 1938 gingen de grenzen helemaal dicht. Dat bleef ook zo na de Kristallnacht van 9 november 1938, toen nazi’s in Duitsland synagogen en joodse bedrijven plunderden en vernielden, ruim honderd joden vermoordden en tienduizenden afvoerden naar concentratiekampen. Veertigduizend joden probeerden toen een visum voor Nederland te krijgen. Uiteindelijk besloot de regering er zevenduizend toe te kennen. Nog eens tweeduizend joden wisten illegaal naar Nederland te komen. Alle joden werden onder toezicht in kampen geplaatst.

In Amsterdam kwam er opvang voor gevluchte joden in het Lloyd Hotel en in barakken aan de Zeeburgerdijk die hoorden bij de Quarantaine Inrichting, oorspronkelijk bestemd voor mensen met besmettelijke ziekten, maar bijvoorbeeld ook voor Amsterdammers met luizen.

Lloyd Hotel en Zeeburgerdijk
Op 4 mei 2017 is er op die plekken aandacht voor het leven in de joodse vluchtelingenopvang, aan de hand van een stel recente bijzondere vondsten. De joodse vluchteling Jules Loszynski werkte in Amsterdam in het Lloyd Hotel en legde het bestaan daar vast in een reeks foto’s. Zijn ‘stiefzoon’ Jack Weil vertelt er om 11 uur over die foto’s, die vorig jaar opdoken op een zolder en intussen bewaard worden in het Stadsarchief Amsterdam. In Herberg Zeeburg praat onderzoekster Miriam Keesing om 13 uur over het kamp aan de Zeeburgerdijk op basis van pas gevonden documenten en foto’s die nu zijn ondergebracht in het Joods Historisch Museum: dagmenu’s, bijvoorbeeld, en dankbrieven.

4 en 5 mei: Open Joodse Huizen
Tijdens Open Joodse Huizen staan ieder jaar verhalen van voormalige joodse bewoners centraal, op allerlei plekken in Amsterdam en ook in steeds meer andere plaatsen in Nederland. Zo wordt de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend gehouden. In Amsterdam presenteert Open Joods Huizen dit jaar een programma samen met Huizen van Verzet. Op 4 en 5 mei hoor je op 37 locaties verspreid door de stad getuigen en nazaten, bewoners van vroeger en van nu vertellen over vervolging, maar ook over verzet en bevrijding.

Natuurlijk is het het mooiste als je zelf naar het Lloyd Hotel of Herberg Zeeburg komt – of naar een van de vele andere huizen die die dag hun deuren openen. Maar je kunt het allemaal ook van afstand volgen. Op verzoek van de organisatie doe ik, net als heel veel anderen, verslag. Mijn verhaal over de joodse vluchtelingenkampen in Amsterdam lees je hier. Alle gebeurtenissen volg je die dagen op social media via #openjoodsehuizen.

Afbeelding: Foto van het Lloyd Hotel in het album van Jules Loszynsky.

Advertenties

1 reactie

  1. Pingback: Vluchtelingen | Mariëlle Hageman

Reacties zijn gesloten.