All posts filed under: Nieuws

De geschiedenis volgens Bicker

Het staat al in de najaarsbrochure van Uitgeverij Van Oorschot: aan het eind van het jaar verschijnt De geschiedenis volgens Bicker, mijn nieuwe boek over het enerverende leven van de Amsterdamse revolutionair Jan Bernd Bicker (1746-1812), zoals hij dat zelf gedocumenteerd heeft in dagboeken, memoires, brieven en officiële documenten. Bicker is een van die belangrijke historische figuren van wie bijna niemand gehoord heeft, maar die tot de grondleggers van de Nederlandse democratie gerekend kan worden. De geschiedenis volgens Bicker vertelt zijn persoonlijke verhaal en is tegelijk een geschiedenis van Europa en Amerika in de tijd van verlichting en revolutie. Een geschiedenis die hier en daar leest als een avonturenroman. Eind november in de winkel! Advertenties

Aids in Amsterdam

Deze maand staat Amsterdam in het teken van het internationale aidscongres AIDS 2018. Ik schreef daarbij het boekje AIDS in Amsterdam, over de geschiedenis van aids in Amsterdam in de jaren 1981-1996, en over de impact van de ziekte op de stad. Het boekje werd op 5 juli bij de opening van de gelijknamige tentoonstelling in het Stadsarchief Amsterdam gepresenteerd aan wethouder Rutger Groot Wassink van onder meer Diversiteit. Voor deelnemers AIDS 2018 AIDS in Amsterdam is bestemd voor de deelnemers van AIDS 2018, maar ook voor bezoekers van de tentoonstelling en de evenementen rondom aids in het Stadsarchief. Ik schreef het in opdracht van het Stadsarchief Amsterdam, de afdeling Diversiteit van de gemeente Amsterdam en de GGD Amsterdam in het kader van het project Historische Goudmijnen. Historisch Nieuwsblad: ‘Aids in de polder’ Naar aanleiding van AIDS 2018 schreef ik bovendien het artikel ‘Aids in de polder’ in het Historisch Nieuwsblad, over hoe aids in korte tijd de manier waarop mensen omgingen met ziekte en met zieken kantelde, en taboes rondom onder meer seks, homoseksualiteit …

Kijk Amsterdam

Over de prachtige tentoonstelling ‘Kijk Amsterdam 1700-1800’ in het Stadsarchief Amsterdam stelde ik een bijlage bij NRC samen. Amsterdam is tussen 1700 en 1800 talloze keren vastgelegd in vaak heel gedetailleerde tekeningen. Het Stadsarchief Amsterdam toont de mooiste tijdens ‘Kijk Amsterdam’, de allereerste overzichtstentoonstelling van deze topografische tekenkunst. De tekeningen brengen het Amsterdam én het leven van de Amsterdammers uit die tijd heel dichtbij. Vaak in kleur, en dat bijna twee eeuwen vóór de kleurenfotografie. De stad is ook nu nog goed herkenbaar: op de tekeningen staan bekende plekken als de Dam, de grachten, de Amstel en het IJ, gebouwen als de Oude Kerk en de Munt, maar ook poortjes, hofjes en hoekjes. In de bijlage bij NRC veel mooi beeldmateriaal en stukjes over onder meer de tekenkunst van de achttiende eeuw en over wat Amsterdammers op de tekeningen zoal aan hebben, een fotoreportage van the making of ‘Kijk Amsterdam’ en interviews met fluitiste Eleonore Pameijer over muziek in achttiende-eeuws Amsterdam en met de stadstekenaar van nu, Romy Muijers. ‘Kijk Amsterdam 1700-1800’ is van 15 …

Ons Amsterdam

Voor Ons Amsterdam schreef ik een artikel over de held van mijn volgende boek: de achttiende-eeuwse patriot Jan Bernd Bicker. Bicker leefde in een belangrijke tijd, vond hij zelf, zeker als het om de politiek ging. Hij streed tégen de oude elite en vóór democratische hervormingen. Bicker heeft zijn ervaringen uitvoerig beschreven. Voor dit portret putte ik uit zijn dagboeken, memoires en ander archiefmateriaal. Het stuk verscheen in maart in Ons Amsterdam; Jan Bernd Bicker was toen de markante Amsterdammer van de maand. Intussen is het ook online te lezen.   Afbeelding: Portret van Jan Bernd door Louis Bernard Coclers, 1776. Amsterdam Museum.

Het Verhaal

In de boekenpodcast Het Verhaal vertel ik over mijn laatste boek, Amsterdam in de wereld. In Het Verhaal interviewt Monique Huijdink – zelf ook schrijver – regelmatig Nederlandse en Vlaamse schrijvers over hun boeken. We spraken onder meer over het ontstaan van Amsterdam in de wereld – over burgemeester Eberhard van der Laan en een Japanse samoerai –, over hoe Amsterdammers in de loop van de eeuwen de wereld in trokken en over buitenlandse invloeden in Amsterdam, en ook over bijvoorbeeld de merkwaardige paradox dat tolerantie en vrijheid maar ook geweld en slavernij allemaal tot Amsterdams historische exportproducten behoren. Beluister het gesprek hieronder, en bezoek Het Verhaal ook eens via Soundcloud.    

Open Joodse Huizen

Op 4 mei bezoek ik tijdens het programma Open Joodse Huizen in Amsterdam plekken waar in de jaren 1938-1940 joodse vluchtelingen uit Duitsland werden opgevangen, in het Lloyd Hotel en in een kamp aan de Zeeburgerdijk. Kampen Die joden, op de vlucht voor vervolging door de nazi’s, waren hier niet bepaald welkom. Nederland was bang overspoeld te raken door vluchtelingen en was een steeds strenger toelatingsbeleid gaan hanteren sinds Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht was gekomen. In mei 1938 gingen de grenzen helemaal dicht. Dat bleef ook zo na de Kristallnacht van 9 november 1938, toen nazi’s in Duitsland synagogen en joodse bedrijven plunderden en vernielden, ruim honderd joden vermoordden en tienduizenden afvoerden naar concentratiekampen. Veertigduizend joden probeerden toen een visum voor Nederland te krijgen. Uiteindelijk besloot de regering er zevenduizend toe te kennen. Nog eens tweeduizend joden wisten illegaal naar Nederland te komen. Alle joden werden onder toezicht in kampen geplaatst. In Amsterdam kwam er opvang voor gevluchte joden in het Lloyd Hotel en in barakken aan de Zeeburgerdijk die hoorden …

In Het Parool

In een interview met Het Parool sprak ik over mijn boek, Amsterdam in de wereld. En over immigratie, tolerantie, en wanneer je nou eigenlijk Amsterdammer bent. Het interview door Marjolijn de Cocq is te lezen op de website van Het Parool: “Wie het boek leest, kijkt daarna met andere ogen naar de stad.” Abonnees van Het Parool kunnen een exemplaar van Amsterdam in de wereld winnen. De actie loopt tot 5 maart.   Op de foto is een tabaksveiling te zien in Frascati in de Nes, in 1932. Frascati was sinds het eind van de negentiende eeuw het centrum van de handel in tabak uit Nederlands-Indië. (Collectie Spaarnestad)

Het Nut

Het archief van het Amsterdamse departement van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen uit de periode 1785-1938 is helemaal gedigitaliseerd en te bekijken op de website van het Stadsarchief Amsterdam. Ik schreef een inleiding bij de inventaris en vijf stukjes over opvallende documenten uit het archief. Over een liedje dat de kleuters van de bewaarschool van het Nut in 1848 ten gehore brachten, bijvoorbeeld, en over de gymnastieklessen op de speciale school aan de Westermarkt die in 1851 openging. Het departement Amsterdam van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen bestaat nog altijd en financierde de digitalisering van het archief. De ruim 85.000 scans zijn opgenomen in de Archiefbank van het Stadsarchief en zijn daar gratis te zien en te downloaden.

Amsterdam in de wereld

Op 26 januari verschijnt mijn nieuwe boek, Amsterdam in de wereld. De inleiding is al te lezen op de website van Athenaeum Boekhandel. Amsterdam in de wereld gaat over de internationale geschiedenis van de stad, en over de sporen die daar nog van te vinden zijn, overal ter wereld én in Amsterdam zelf. Amsterdammers reizen al eeuwenlang de hele wereld rond en vanuit alle windrichtingen zijn vreemdelingen naar de stad gekomen, vaak om zelf Amsterdammer te worden. Aan de hand van illustratieve verhalen en veel beeldmateriaal toont het boek de sporen van hun wederzijdse beïnvloeding. Een gedeelde geschiedenis die leidde tot het diverse Amsterdam van nu. Een Amsterdammer schreef de vroegste tekst van Australië, Amsterdammers bouwden de eerste synagoge van Zuid-Amerika, legden een Kalverstraat aan in India en hielpen de jonge Verenigde Staten te financieren. Het waren ook Amsterdammers die tot slaaf gemaakte Afrikanen naar Suriname brachten, en de architect van de Zuid-Afrikaanse apartheid kwam uit Amsterdam. De wereld heeft het gezicht van Amsterdam bepaald, en Amsterdammers hebben de wereld op verschillende plekken diepgaand beïnvloed. Amsterdam …

Stukken over de grens

De Maand van de Geschiedenis staat dit jaar in het teken van het thema Grenzen. Voor de website van het Stadsarchief Amsterdam schreef ik tien ‘Stukken’ rondom dat thema, met aandacht voor archiefstukken over Amsterdam in het buitenland en het buitenland in Amsterdam. Over bonnetjes uit Brazilië bijvoorbeeld, muziek uit China, reclame uit Japan, kunst uit Argentinië en een filosoof uit India. En over een Amsterdamse burgemeester die in Israël met een keffiyeh op de foto ging. Lees de ‘Stukken over de grens’ op de website van het Stadsarchief Amsterdam. Afbeelding: Reclame van de Japanse porseleinfabriek Seiji Kuaisha, verspreid tijdens de Wereldtentoonstelling van 1883 in Amsterdam.