Jan Bernd Bicker

Tegenover de Appelmarkt

“Is er iets dat je heel graag over hem wil weten, maar waar je maar niet achter komt?” vroeg de redacteur. “Nee,” zei ik, “Jan Bernd Bicker heeft zijn leven zo uitvoerig gedocumenteerd dat ik eerder te veel weet dan te weinig.” En toen moest ik de eerste zin van het boek schrijven. Jan Bernd Bicker werd geboren op 27 augustus 1746… Maar waar? In Amsterdam, denk ik. Daar werd hij tenminste vier dagen later gedoopt, in de Nieuwezijds Kapel. Maar waar precies? Opeens realiseerde ik me dat ik dat vrij cruciale stukje informatie niet had. En 1746 was ruim voor Napoleon in 1811 zo handig de burgerlijke stand invoerde.

Herenboekje
Op zoek naar de woning van vader Bicker dus. Die Henrick Bicker was in 1746 gelukkig kapitein van de schutters en is daarom te vinden in het jaarlijkse Herenboekje, waarin iedereen die ambten bekleedde in de stad vermeld staat. Henrick Bicker woonde volgens het boekje van 1746 op de Keizersgracht, tussen de Utrechtsestraat en de Reguliersgracht. Het boekje van 1747 plaatst hem echter “op de Cingel over de Appelmarkt”. De Appelmarkt was de fruitmarkt tussen de Raamsteeg en de Heisteeg. Daartegenover lagen de huizen aan – in de huidige nummering – Singel 350 tot en met 410. Maar was Henrick daar nou voor of na de geboorte van zijn zoon naartoe verhuisd?

Na wat speurwerk bleek dat die Herenboekjes ieder jaar in maart verschenen. Nieuwe stadsbestuurders werden begin februari benoemd en vlak daarna plaatste de uitgever van de boekjes een advertentie in de krant met het verzoek adreswijzigingen vóór 10 februari door te geven. De Bickers woonden dus in februari 1746 aan de Keizersgracht en in februari 1747 aan het Singel.

Verhuisdag
Nu viel de dag dat de meeste Amsterdammers verhuisden begin mei. Huurcontracten liepen meestal een jaar, van mei tot mei. Henrick Bicker was in mei 1745 getrouwd met Clara Magdalena Dedel en waarschijnlijk huurde het stel eerst het huis aan de Keizersgracht om een jaar later, in mei 1746, toen Clara hun eerste kindje verwachtte, te verhuizen naar het Singel. Te laat voor de adreswijziging in het Herenboekje dus, waarin het nieuwe adres pas het jaar daarop vermeld werd.

Eerste zin
Helemaal zeker weten doe ik het dus nog steeds niet, en op welk nummer de Bickers dan woonden heb ik ook al niet weten te achterhalen, maar het klinkt best mooi, in die eerste zin: Jan Bernd Bicker kwam ter wereld in een huis aan het Singel, tegenover de Appelmarkt.

Afbeelding: De Appelmarkt aan het Singel in de negentiende eeuw. Beeldbank Stadsarchief Amsterdam.

Advertenties