All posts tagged: Geschiedenis

Het Verhaal

In de boekenpodcast Het Verhaal vertel ik over mijn laatste boek, Amsterdam in de wereld. In Het Verhaal interviewt Monique Huijdink – zelf ook schrijver – regelmatig Nederlandse en Vlaamse schrijvers over hun boeken. We spraken onder meer over het ontstaan van Amsterdam in de wereld – over burgemeester Eberhard van der Laan en een Japanse samoerai –, over hoe Amsterdammers in de loop van de eeuwen de wereld in trokken en over buitenlandse invloeden in Amsterdam, en ook over bijvoorbeeld de merkwaardige paradox dat tolerantie en vrijheid maar ook geweld en slavernij allemaal tot Amsterdams historische exportproducten behoren. Beluister het gesprek hieronder, en bezoek Het Verhaal ook eens via Soundcloud.    

Amsterdam in de wereld

Mijn nieuwe boek, Amsterdam in de wereld, is uit! Amsterdam dankt zijn bloei aan zijn internationale oriëntatie, nu en in het verleden. Overal ter wereld én in de stad zelf zijn daar nog de sporen van te vinden. Over die sporen gaat dit boek. Amsterdammers reizen al eeuwenlang de hele wereld rond en vanuit alle windrichtingen zijn mensen van buiten naar de stad gekomen, vaak om zelf Amsterdammer te worden. Aan de hand van illustratieve verhalen en veel beeldmateriaal toont het boek de sporen van hun wederzijdse beïnvloeding. Een gedeelde geschiedenis die leidde tot het diverse Amsterdam van nu. Een Amsterdammer schreef de vroegste tekst van Australië, Amsterdammers bouwden de eerste synagoge van Zuid-Amerika, legden een Kalverstraat aan in India en hielpen de jonge Verenigde Staten te financieren. Het waren ook Amsterdammers die tot slaaf gemaakte Afrikanen naar Suriname brachten, en de architect van de Zuid-Afrikaanse apartheid kwam uit Amsterdam. De wereld heeft het gezicht van Amsterdam bepaald, en Amsterdammers hebben de wereld op allerlei plekken diepgaand beïnvloed. Amsterdam in de wereld bouwt voort op de rubriek …

Boemerang

Om te herdenken dat het precies vierhonderd jaar geleden is dat Amsterdammer Dirk Hartog als eerste Europeaan voor anker ging voor de Australische westkust verschijnt deze maand het magazine Boemerang. Het blad staat vol artikelen over de intussen vier eeuwen oude relatie tussen Nederland en Australië. Over hoe Nederlanders de kustlijn van Australië stukje bij beetje in kaart brachten, over Nederlandse scheepswrakken voor de verraderlijke Australische kust, en bijvoorbeeld ook over de vele Nederlanders die vooral na de Tweede Wereldoorlog naar Australië emigreerden én over de culturele en wetenschappelijke uitwisseling tussen de twee landen. Ik schreef twee stukken voor Boemerang: een met het verhaal van Dirk Hartog zelf, en een tweede over Nederlandse uitvoerende kunstenaars in Australië en vice versa. Boemerang is ook digitaal beschikbaar. Het magazine is een eenmalige uitgave van de Australische ambassade in Nederland, DutchCulture, het Nationaal Archief, de Nederlandse ambassade in Australië en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De Februaristaking

Op 25 februari is het 75 jaar geleden dat de Februaristaking uitbrak. De staking van 25 en 26 februari 1941 was het grootste en enige massale protest tegen de Jodenvervolging in Europa. Voor de gemeente Amsterdam schreef ik er een boekje over, met daarin veel aandacht voor de rol van het gemeentepersoneel tijdens de staking: de stakers, maar ook de niet-stakers, twijfelaars en terugkrabbelaars. Alle Amsterdamse ambtenaren krijgen een exemplaar van het boekje. Het Stadsarchief Amsterdam roept intussen iedereen op om foto’s en documenten van mensen die hebben deelgenomen aan de Februaristaking over te dragen. Daarmee krijgen de stakers een gezicht. Bij de oproep maakte ik tien items over de archiefstukken die tot de bronnen van het boekje behoren. In aansluiting op het boekje schreef ik ook een artikel over de Februaristaking voor het Historisch Nieuwsblad van deze maand.   Afbeelding bovenaan: Amsterdamse en Duitse politie op het Rembrandtplein bij ongeregeldheden in de aanloop naar de Februaristaking, februari 1941 (Stadsarchief Amsterdam).

Amsterdam en Europa

Het boekje ‘Amsterdam and Europe: historical ties‘ is een geschenk van de gemeente Amsterdam aan de Europese ambtenaren die de komende maanden naar de stad komen in het kader van het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie. Het is een aangevulde heruitgave van het boekje dat ik eerder schreef voor het project Historische Goudmijnen. Het boekje toont Amsterdams plek in Europa aan de hand van vier pijlers die al eeuwenlang de kracht van de stad vormen en waarop de gemeente ook nu de strategie binnen Europa baseert: Amsterdam als ondernemende, creatieve, sociale en duurzame stad.   Afbeelding: Een Fokker van de KLM op Schiphol in oktober 1928 (Stadsarchief Amsterdam).

Admiraal van de tsaar

Dat Rusland een grootmacht kon worden, was mede te danken aan de Amsterdammer Cornelis Cruys, schrijf ik in Het Parool. Cornelis Cruys trok op verzoek van tsaar Peter de Grote in 1698 naar Rusland, waar hij leiding ging geven aan de bouw van de Russische vloot en de basis legde voor de Russische marine. Dankzij de bescherming van de vloot kon de tsaar zijn droomstad aan de Oostzeekust laten bouwen: Sint-Petersburg. Naar voorbeeld van Amsterdam, met grachten en al. Veel Russische scheepvaarttermen herinneren nog aan de Nederlandse invloed: werf, ankor, mast, sjtoerman, sjkiper, kabeltow.   Foto: Modern Sint-Petersburg.

Amsterdams oude cafés in een app

Biermagnaat Alfred Heineken had duidelijke ideeën over hoe een echt Amsterdams café eruit moest zien: “Ik geloof in, al dan niet echt, afgetrapt interieur met een tante Marie achter de bar en een breedgeschouderde pimpelende echtgenoot op de achtergrond die tevens als uitsmijter dient.” Amsterdam telt heel wat van zulke cafés. Vaak zijn ze oud, soms zelfs met een geschiedenis die zou teruggaan tot de zeventiende eeuw. In opdracht van de Stichting Heineken Collection maakte ik de content voor de app Best Brown Bars, over zulke historische Amsterdamse cafés, waar nu net als vroeger Heineken bier geschonken wordt, of Amstel, of Brand – biermerken die tegenwoordig ook bij Heineken horen. Met audiofragmenten en historisch beeldmateriaal vertelt de app over de geschiedenis van de cafés en wat ze zo bijzonder maakt. De app werd op 25 september gelanceerd tijdens de heropening van de gerestaureerde bar-bodega De Blauwe Parade, in Die Port van Cleve, een van de oudste Heineken cafés van Amsterdam. De app Best Brown Bars is gratis te downloaden via de MuseumApp, in een Nederlandse …