Auteur: Mariëlle Hageman

Nodeloos doodgeschoten

Een verdwaalde kogel maakte tijdens het Aardappeloproer van 1917 in de Jordaan een einde aan het leven van de zeventienjarige Hendrika Sturm.

Advertenties

Ons Amsterdam

Voor Ons Amsterdam schreef ik een artikel over de held van mijn volgende boek: de achttiende-eeuwse patriot Jan Bernd Bicker. Bicker leefde in een belangrijke tijd, vond hij zelf, zeker als het om de politiek ging. Hij streed tégen de oude elite en vóór democratische hervormingen. Bicker heeft zijn ervaringen uitvoerig beschreven. Voor dit portret putte ik uit zijn dagboeken, memoires en ander archiefmateriaal. Het stuk verscheen in maart in Ons Amsterdam; Jan Bernd Bicker was toen de markante Amsterdammer van de maand. Intussen is het ook online te lezen.   Afbeelding: Portret van Jan Bernd door Louis Bernard Coclers, 1776. Amsterdam Museum.

Het Verhaal

In de boekenpodcast Het Verhaal vertel ik over mijn laatste boek, Amsterdam in de wereld. In Het Verhaal interviewt Monique Huijdink – zelf ook schrijver – regelmatig Nederlandse en Vlaamse schrijvers over hun boeken. We spraken onder meer over het ontstaan van Amsterdam in de wereld – over burgemeester Eberhard van der Laan en een Japanse samoerai –, over hoe Amsterdammers in de loop van de eeuwen de wereld in trokken en over buitenlandse invloeden in Amsterdam, en ook over bijvoorbeeld de merkwaardige paradox dat tolerantie en vrijheid maar ook geweld en slavernij allemaal tot Amsterdams historische exportproducten behoren. Beluister het gesprek hieronder, en bezoek Het Verhaal ook eens via Soundcloud.    

Open Joodse Huizen

Op 4 mei bezoek ik tijdens het programma Open Joodse Huizen in Amsterdam plekken waar in de jaren 1938-1940 joodse vluchtelingen uit Duitsland werden opgevangen, in het Lloyd Hotel en in een kamp aan de Zeeburgerdijk. Kampen Die joden, op de vlucht voor vervolging door de nazi’s, waren hier niet bepaald welkom. Nederland was bang overspoeld te raken door vluchtelingen en was een steeds strenger toelatingsbeleid gaan hanteren sinds Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht was gekomen. In mei 1938 gingen de grenzen helemaal dicht. Dat bleef ook zo na de Kristallnacht van 9 november 1938, toen nazi’s in Duitsland synagogen en joodse bedrijven plunderden en vernielden, ruim honderd joden vermoordden en tienduizenden afvoerden naar concentratiekampen. Veertigduizend joden probeerden toen een visum voor Nederland te krijgen. Uiteindelijk besloot de regering er zevenduizend toe te kennen. Nog eens tweeduizend joden wisten illegaal naar Nederland te komen. Alle joden werden onder toezicht in kampen geplaatst. In Amsterdam kwam er opvang voor gevluchte joden in het Lloyd Hotel en in barakken aan de Zeeburgerdijk die hoorden …

In Het Parool

In een interview met Het Parool sprak ik over mijn boek, Amsterdam in de wereld. En over immigratie, tolerantie, en wanneer je nou eigenlijk Amsterdammer bent. Het interview door Marjolijn de Cocq is te lezen op de website van Het Parool: “Wie het boek leest, kijkt daarna met andere ogen naar de stad.” Abonnees van Het Parool kunnen een exemplaar van Amsterdam in de wereld winnen. De actie loopt tot 5 maart.   Op de foto is een tabaksveiling te zien in Frascati in de Nes, in 1932. Frascati was sinds het eind van de negentiende eeuw het centrum van de handel in tabak uit Nederlands-Indië. (Collectie Spaarnestad)

Het Nut

Het archief van het Amsterdamse departement van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen uit de periode 1785-1938 is helemaal gedigitaliseerd en te bekijken op de website van het Stadsarchief Amsterdam. Ik schreef een inleiding bij de inventaris en vijf stukjes over opvallende documenten uit het archief. Over een liedje dat de kleuters van de bewaarschool van het Nut in 1848 ten gehore brachten, bijvoorbeeld, en over de gymnastieklessen op de speciale school aan de Westermarkt die in 1851 openging. Het departement Amsterdam van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen bestaat nog altijd en financierde de digitalisering van het archief. De ruim 85.000 scans zijn opgenomen in de Archiefbank van het Stadsarchief en zijn daar gratis te zien en te downloaden.