Auteur: Mariëlle Hageman

Kijk Amsterdam

Over de prachtige tentoonstelling ‘Kijk Amsterdam 1700-1800’ in het Stadsarchief Amsterdam stelde ik een bijlage bij NRC samen. Amsterdam is tussen 1700 en 1800 talloze keren vastgelegd in vaak heel gedetailleerde tekeningen. Het Stadsarchief Amsterdam toont de mooiste tijdens ‘Kijk Amsterdam’, de allereerste overzichtstentoonstelling van deze topografische tekenkunst. De tekeningen brengen het Amsterdam én het leven van de Amsterdammers uit die tijd heel dichtbij. Vaak in kleur, en dat bijna twee eeuwen vóór de kleurenfotografie. De stad is ook nu nog goed herkenbaar: op de tekeningen staan bekende plekken als de Dam, de grachten, de Amstel en het IJ, gebouwen als de Oude Kerk en de Munt, maar ook poortjes, hofjes en hoekjes. In de bijlage bij NRC veel mooi beeldmateriaal en stukjes over onder meer de tekenkunst van de achttiende eeuw en over wat Amsterdammers op de tekeningen zoal aan hebben, een fotoreportage van the making of ‘Kijk Amsterdam’ en interviews met fluitiste Eleonore Pameijer over muziek in achttiende-eeuws Amsterdam en met de stadstekenaar van nu, Romy Muijers. ‘Kijk Amsterdam 1700-1800’ is van 15 …

Ons Amsterdam

Voor Ons Amsterdam schreef ik een artikel over de held van mijn volgende boek: de achttiende-eeuwse patriot Jan Bernd Bicker. Bicker leefde in een belangrijke tijd, vond hij zelf, zeker als het om de politiek ging. Hij streed tégen de oude elite en vóór democratische hervormingen. Bicker heeft zijn ervaringen uitvoerig beschreven. Voor dit portret putte ik uit zijn dagboeken, memoires en ander archiefmateriaal. Het stuk verscheen in maart in Ons Amsterdam; Jan Bernd Bicker was toen de markante Amsterdammer van de maand. Intussen is het ook online te lezen.   Afbeelding: Portret van Jan Bernd door Louis Bernard Coclers, 1776. Amsterdam Museum.

Het Verhaal

In de boekenpodcast Het Verhaal vertel ik over mijn laatste boek, Amsterdam in de wereld. In Het Verhaal interviewt Monique Huijdink – zelf ook schrijver – regelmatig Nederlandse en Vlaamse schrijvers over hun boeken. We spraken onder meer over het ontstaan van Amsterdam in de wereld – over burgemeester Eberhard van der Laan en een Japanse samoerai –, over hoe Amsterdammers in de loop van de eeuwen de wereld in trokken en over buitenlandse invloeden in Amsterdam, en ook over bijvoorbeeld de merkwaardige paradox dat tolerantie en vrijheid maar ook geweld en slavernij allemaal tot Amsterdams historische exportproducten behoren. Beluister het gesprek hieronder, en bezoek Het Verhaal ook eens via Soundcloud.    

Open Joodse Huizen

Op 4 mei bezoek ik tijdens het programma Open Joodse Huizen in Amsterdam plekken waar in de jaren 1938-1940 joodse vluchtelingen uit Duitsland werden opgevangen, in het Lloyd Hotel en in een kamp aan de Zeeburgerdijk. Kampen Die joden, op de vlucht voor vervolging door de nazi’s, waren hier niet bepaald welkom. Nederland was bang overspoeld te raken door vluchtelingen en was een steeds strenger toelatingsbeleid gaan hanteren sinds Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht was gekomen. In mei 1938 gingen de grenzen helemaal dicht. Dat bleef ook zo na de Kristallnacht van 9 november 1938, toen nazi’s in Duitsland synagogen en joodse bedrijven plunderden en vernielden, ruim honderd joden vermoordden en tienduizenden afvoerden naar concentratiekampen. Veertigduizend joden probeerden toen een visum voor Nederland te krijgen. Uiteindelijk besloot de regering er zevenduizend toe te kennen. Nog eens tweeduizend joden wisten illegaal naar Nederland te komen. Alle joden werden onder toezicht in kampen geplaatst. In Amsterdam kwam er opvang voor gevluchte joden in het Lloyd Hotel en in barakken aan de Zeeburgerdijk die hoorden …